Profilaktyka zdrowotna czy profilaktyka zdrowia?
Szanowni Państwo,
zwracam się z prośbą o wyjaśnienie znaczenia słowa „profilaktyka” oraz ocenę poprawności dwóch wyrażeń: „profilaktyka zdrowotna” i „profilaktyka zdrowia”.
Rozumiem, że profilaktyka oznacza działania zapobiegające niepożądanym zjawiskom, nie tylko chorobom - stąd określenia takie jak „profilaktyka przemocy” czy „profilaktyka przeciwpożarowa”.
Moja wątpliwość dotyczy sposobu rozumienia tego słowa w połączeniu ze zdrowiem.
Czy „profilaktyka zdrowotna” jest poprawnym określeniem działań zapobiegawczych służących ochronie zdrowia?
Jak natomiast należy rozumieć wyrażenie „profilaktyka zdrowia”? Przy odczytaniu analogicznym do „profilaktyki chorób”, czyli zapobiegania chorobom, mogłoby ono oznaczać „zapobieganie zdrowiu”, co wydaje mi się sprzeczne z zamierzonym sensem.
Będę wdzięczna za wyjaśnienie, czy „profilaktyka zdrowia” jest błędem znaczeniowym, czy też dopuszczalnym i utrwalonym skrótem myślowym, oraz czym różni się pod względem poprawności i znaczenia od „profilaktyki zdrowotnej”. Z góry dziękuję za pomoc.
Z poważaniem
Szanowna Pani,
interesujący Panią wyraz definiowany jest w słownikach następująco: ’całość działań, które mają na celu niedopuszczenie do zaistnienia czegoś złego’ (WSJP PAN) lub ’działania mające na celu zapobieganie niekorzystnym zjawiskom, zwłaszcza chorobom’. Jest to zatem słowo, które łączy się przede wszystkim z nazwami chorób i innych niepożądanych zjawisk. Poprawnym określeniem będzie więc: profilaktyka zdrowotna (przymiotnik dookreśla tutaj rodzaj prowadzonych działań profilaktycznych, zob. profilaktyka przeciwpożarowa), drugie ze wskazanych przez Panią połączeń należałoby odrzucić, ponieważ jego interpretacja semantyczna budzi (słuszne) wątpliwości. Objaśnia je Pani szczegółowo i zasadnie w swoim pytaniu. Co ciekawe, w użyciu są oba połączenia, mają one też podobną frekwencję. Wyrażenie profilaktyka zdrowia odnaleźć można nie tylko w wypowiedziach internautów, lecz także w oficjalnych kanałach komunikacji instytucji i prywatnych gabinetów.
Łączę pozdrowienia
Katarzyna Witkowska

Komentarze