top of page

Lista wyrazów z akcentem proparoksytonicznym

  • Zdjęcie autora: Mariola Wołk
    Mariola Wołk
  • 15 lut 2020
  • 1 minut(y) czytania

Czy są jakieś słowniki zawierające listę wyrazów z akcentem proparoksytonicznym? Czy zapożyczenia na -yka, -ika zawierają ten akcent tylko w mianowniku?


Rzeczowniki zakończone na -ika/-yka mają akcent proparoksytoniczny, czyli na trzecią sylabę od końca, w mianowniku i tych formach fleksyjnych, których liczba sylab jest równa mianownikowi, np. po-lo-nis-ty-ka, po-lo-nis-ty-ce, po-lo-nis-ty-ką, po-li-ty-ka, po-li-ty-ki, po-li-ty-ką. Jeżeli forma wyrazu w określonym przypadku ma więcej sylab niż w mianowniku, akcentujemy ją na przedostatniej sylabie – tak jest w narzędniku liczby mnogiej, np. po-lo-nis-ty-ka-mi, po-li-ty-ka-mi. Do akcentu na trzecią sylabę od końca trzeba jednak podchodzić z dużą ostrożnością. Należy przede wszystkim pamiętać o tym, że akcentujemy tak rzeczowniki zakończone na -ika/-yka, które zapożyczyliśmy z łaciny lub za jej pośrednictwem. W wyrazach rodzimych lub niezapożyczonych z łaciny, zawierających na końcu cząstkę -ika/-yka, akcent kładziemy tradycyjnie na drugą sylabę od końca, np. bi-ja-ty-ka, We-ro-ni-ka (nie: bi-ja-ty-ka, We-ro-ni-ka). Nieuprawnione przesuwanie akcentu na trzecią sylabę od końca można zaobserwować także w rzeczownikach o innym zakończeniu, np. wi-zy-ta (zamiast poprawnego: wi-zy-ta), ap-te-ka (zamiast poprawnego: ap-te-ka), at-mo-sfe-ra (zamiast poprawnego: at-mo-sfe-ra), Wa-ty-kan (zamiast poprawnego: Wa-ty-kan). Być może przydałby się aktualny słownik poprawnego akcentowania wyrazów w języku polskim, niestety, na razie – o ile wiem – takiego nie ma. Warto jednak pamiętać, że wątpliwości tego rodzaju można rozstrzygać przy pomocy „Wielkiego słownika poprawnej polszczyzny PWN” pod. red. Andrzeja Markowskiego.

Ostatnie posty

Zobacz wszystkie
Liczba głosek w geminantach

Szanowni Państwo, zastanawia mnie zagadnienie liczenia głosek w geminantach. Czy w wyrazie bestseller jest tyle samo głosek, co liter? Z...

 
 
 
Bądźmy "ą" "ę"!

Tytuł konkursu "Z Syrenką i Piosenkom" Czy piosenkom, czy piosenką? Wyłącznie: "z piosenką". Tak brzmi - jedyna poprawna - forma...

 
 
 
W czy we? Któż to wie...

Dzień dobry, czy sformułowanie „we dwunastu” jest obecnie archaizmem, a może to forma jedyna i poprawna? Zastanawiam się, bo już...

 
 
 
Kategorie
Ostatnie posty

Katedra Języka Polskiego i Logopedii

Instytut Językoznawstwa UWM w Olsztynie

ul. Kurta Obitza 1, Olsztyn
tel. 89 524 63 61

  • Facebook - White Circle
  • Instagram - White Circle
  • Miejsca Google - białe kółko
bottom of page